Çeyrek asırdır tıbbın çeÅŸitli alanlarında kullanım alanı bulan Botoks, Botulinum (Botox), “Clostridium botulinum” denilen bir bakterinin ürettiÄŸi botulinum toksinidir. Bazı kas hastalıkları, kas spazmları, gerilim – migren tipi baÅŸaÄŸrısı tedavileri ve terleme bozukluklarında kullanılan botokstan, günümüzde ise en sık olarak, etetik amaçlı yüz çizgilerinin giderilmesinde yararlanılmaktadır. Deri Hastalıkları Uzmanı Dr. TuÄŸba Türker botoks ile ilgili merak edilenleri yanıtladı.
Botoks yüz estetiğinde nerelerde kullanılabilir ?
Botoks ilk olarak kaş çatma çizgisinin giderilmesinde kullanılmış, daha sonra ise geliştirilerek yüzdeki dinamik kırışıklıkların tamamına uygulanmaya başlanmıştır. Botoks, alın çizgileri, kaz ayağı denilen göz çevresindeki gülümseme çizgileri, boyun çizgileri, göz altında ve burun kenarlarında oluşan ince çizgiler ve sigara içenlerde gelişen dudak üstü çizgilerinin giderilmesinde; ayrıca kaş şekillendirme, burun ucu kaldırma ve çene ucu yuvarlaklaştırmada da kullanılmaktadır.
Botoksun etki mekanizması nasıldır ?
Botoks ile istenen etki, hedef kasın gevşetilmesi ve felce uğratılmasıdır. Botoks, sinir uçlarında iletimi sağlayan asetilkolin denilen maddenin salınımını durdurarak, sinirin etki edeceği kasın kasılmasına engel olur. Dolayısıyla sinirler ile sinirlerin etki ettiği kaslar arasındaki iletişim bozulur. Mimik kasları, ileti gidemediği için kasılma hareketini yapamazlar. Böylece deride oluşan çizgiler ve kırışıklıklar düzleşir. Botoks ile en iyi etki, 25-45 yaş arası bayanlarda sağlanır.
Nasıl uygulanır ?
Botoks, vakumlu cam şişe içinde toz halinde bulunan bir maddedir. Önce, serum fizyolojik ile belli oranlarda sulandırılır, sıvı forma getirilir. Daha sonra, çok ince uçlu iğneler ile solüsyonun kas içine enjekte edilmesi yoluyla uygulama yapılır. İşlemden önce lokal anestezikli kremler enjeksiyon bölgelerine sürülebilir veya işlem esnasında, iğne batırılmadan önce, buz kompresleri yapılabilir. Çok ağrılı bir işlem değildir.
Etki en erken ne zaman görülür, ne kadar sürer ?
Etkisi en erken 2-3 günde başlar, 1 hafta sonra ise en belirgin düzeye ulaşır. Botoksun ömrü kişinin yaşına, uygulanan kas gruplarına, kırışıklığın derinliklerine göre değişkenlik gösterir. Genellikle ilk seansın ömrü ortalama 3-4 ay civarındadır. Tekrarlayan uygulamalar sonucunda etki süresi giderek artar ve bu süre 9-10 aya kadar uzayabilir.
Kimler uygular ?
Botoks uygulamaları dermatolog ve plastik cerrahlar tarafından yapılmaktadır. Botoks uygulayıcısının mutlaka anotomi bilgisi olmalıdır. Hangi kasın hangi hareketi yaptırdığını, nerede başlayıp nerede sonlandığını iyi bilmek gerekir. Aksi taktirde istenmeyen kozmetik sonuçlarla karşılaşılabilir. Uygulayıcı gelişebilecek komplikasyonlar konusunda da bilgili olmalıdır.
Komplikasyonları nelerdir ?
İlk olarak, botoksla ilgili olarak ortaya çıkan komplikasyonların çok nadir geliştiğini ve geçici olduğunu belirtmek gerekir. Etkiler gibi, komplikasyonların ömrü de botoksun ömrü kadardır. Hayatı tehdit edici ve kalıcı komplikasyonlar görülmez.
Botoksun enjeksiyona bağlı yan etkileri ağrı, şişlik, kızarıklık ve baş ağrısıdır. Baş ağrısı hafif, kısa sürelidir ve ağrı kesicilere cevap verir. Uygulama bölgelerine göre de çeşitli komplikasyonlar gelişebilir. Bu komplikasyonların en önemlisi üst göz kapağında düşmedir, 2-4 hafta içinde gerilemektedir. Göz bebeğini büyüten göz damlalarıyla hafifletilir. Ayrıca, kaşta düşme, çift görme, asimetrik gülümseme, ağız etrafı uygulamalarında gülmede değişiklikler, dudak hareketlerinde değişiklikler de gelişebilir.
Nadire, uygulamadan sonra grip benzeri belirtiler, halsizlik, bulantı-kusma da görülebilir.
Botoks kimlere uygulanamaz ?
işlemden önce hastanın en ufak bir tereddütü, kararsızlık hali varsa uygulama yapmaktan kaçınmak gerekir. Diğer kozmetik uygulamalarda olduğu gibi, hasta ile beklentisi hakkında mutlaka konuşulmalıdır.
Gebelik ve emzirme döneminde olan bayanlara botoks yapılmamalıdır. Kişinin uygulama alanlarında enfeksiyon, bilinen sinir-kas hastalığı varsa ve sinir-kas iletimini etkileyen bir ilaç kullanımı söz konusu ise botoks uygulaması yapılmaz. Ayrıca kanama bozukluğu olan, aspirin ve benzeri kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilere de botoks uygulanamaz.
Tekrarlayan uygulamaların zararı var mıdır ?
Botoks uygulamaları sonrası kaslarda kalıcı bir erime ve hasar gelişmediği, yapılan bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır. Yapılan kas biyopsilerinde de herhangi bir kas hasarına rastlanılmamıştır.
Uygulamadan sonra nelere dikkat edilmelidir ?
İşlemden sonra 2-4 saat süresince öne eğilmemeli, sportif aktivitede bulunulmamalıdır. Enjeksiyon bölgesi ovuşturulmamalı, su değdirilmemelidir. Yüzü koyun ve yan yatılmamalıdır. İşlemin hemen öncesinde ve sonrasında alkol alınmamalıdır. Ayrıca botoks uygulanan mimik kasları gün içinde ara ara çalıştırılarak (gülümseme, kaş kaldırma, kaş çatma gibi) toksinin, istenen kasın içine dağılması sağlanmalıdır.
