Hastalıkta erken tanının keyfini çıkann, siz değil hastalık üzülsün…
Günümüzde erken tanının önemi konusunda tüm tıp otoriteleri uyarılar yapıyor.
Erken tanı konusunda en etkin yol ise yılda bir kez check-up yaptırmak. Biyotıp
Kan ve Tahlil Laboratuvarı Genel Koordinatörü Deniz Kaya check-up hakkındaki
sorularımızı yanıtladı.
Check-up nedir?
Check-up, sağlıklı bireylerin sağlık durumlarının genel değerlendirilmesi ve
henüz şikayete yol açmamış olası bir hastalımın tarama ile erken tanışıdır. Çok
basit bir örnekle insanın servise sokulmasıdır. Arabanım servise sokarak nasıl
tüm parçalarına baktırıyor, gerekirse parça yeniliyor ve ileride arızaya yol
açacak bir durumu (örneğin fren hidrolik yağı bitmiş, araç biraz daha gitse fren
tutmayacak) önceden saptıyor ve önlemini alıyorsak (eksik yağı tamamlıyoruz) ,
check up’ta da vücudumuzun temel fonksiyonlarını gösteren bazı maddelere test
yaparak bakarak hem mevcut sağlık durumumuzu öğreniyor hem de bazı hastalıklara
yakalanma riskimizi öğrenip (örneğin CA 19-9 tümör belirteci yüksek çıkarsa bu
bassak, mide veya pankreas kanseri olma ihtimalini gösterir) ayrıntılı
incelemeyle erken tanı olanağını sağlıyoruz.
Check-up’ın yaşı var mıdır?
Check-up’ın yaşı yoktur. Her yaşta check-up yapılabilir. Ancak mantık şu ; bu
konuda bir düzen olması açısından 35 yaşından önce en azından şikayetlere
yönelik check up yaptırılabilir ancak 35-40 yaşından sonra büyük tehlikeler olan
kronik hastalıklar, kanserler ve kalp hastalıkları baş göstermeye başladığından
her yıl en az bir kez ayrıntılı check up yaptırılmalı
Biyotıp’taki check-up kampanyalarından bahseder misiniz?
Her keseye uygun check-up programları var.. Fiyat konusu ülkemizde önemli
maalesef. Birçok hasta maddi İmkansızlıklardan check up yaptırmıyor.
Bunu da göz önüne alıp mümkün olduğuma hastalarımızı zorlamayan uygun fiyatlarda
check up programları uyguluyoruz.
Check-up programı neleri içermelidir?
Check-up programlan kişinin yaş grubuna ve cinsiyetine göre düzenlenmiş, glukoz
metabolizması, karaciğer fonksiyonu, böbrek fonksiyonu, ürogenital sistem, kalp
ve damar sistemi, kemik ve kas sistemi, tiroid fonksiyonu, romatizma!
hastalıklar, prostat bezi (erkekler için), mide ve barsak sistemi, hematolojik
sistem hakkında bilgi vermek üzere seçilmiş laboratuvar testlerini içerir.
Laboratuvar ve görüntüleme testlerinin yanında hekim muayenesi de Check-up’ın
ayrılmaz bir parçasıdır.
Check-up kimlere uygundur?
Bir spor dalında faaliyet göstermek ya da bir egzersiz programına katılmak
isteyenlere bu çalışmalara başlamadan önce, ailesinde diabet, koroner kalp
hastalığı, hipertansiyon, yüksek kolesterol hikayesi bulunan kişilere, Sağlıklı
yaşamın insanın en değerli varlığı olduğunun bilincinde olan herkese.
Check-up sırasında yapılacak işlemler nelerdir?
Kayıt olma, Iaboratuvar tetkiklerinizin yapılması, ikram ve dinlenme, sonuçların
değerlendirilmesi, check-up raporunun düzenlenmesi ve sonuçlandırılması.
Neden check-up yaptırmalıyız?
Günümüz tıp teknolojisi sayesinde yaşlanma sürecini geciktirmek, ortalama yaşam
süresini uzatmak ve kalitesini artırmak mümkündür. Sağlıklı bireylerde yılda bir
kez yapılacak check-up’larla hastalıklar başlangıç evresinde yakalanabilir,
çeşitli risk faktörleri belirlenerek önlemler alınabilir. Genel olarak bir check-up
programında tüm vücut sistemlerini değerlendirmeye yönelik testler yapılarak
kansızlık, şeker hastalığı, damar sertliğine eğilim olup olmadığı, karaciğer
fonksiyonları, böbrek fonksiyonları, kardiyolojik riskler belirlenmektedir.
Ayrıca çeşitli tümör belirteçleri bakılarak gastrointestinal sistem ve pankreas
kanserleri, kadınlarda meme, yumurtalık kanserleri, erkeklerde prostat kanseri
taramaları yapılabilir. Laboratuvarımızda bu amaçlara yönelik çeşitli check-up
programlan uygulanmaktadır. Ayrıca laboratuvarımıza check-up için başvuran
hastalarımızla doktorlarımız birebir görüşerek kişinin şikayetlerine ve genetik
mirasına göre farklı kişisel check-up programlan oluşturmaktadır.
Hangi aralıklarla check-up yaptırmalı?
Günümüzde herkesin yılda en az bir kez Check-up yaptırması önerilmektedir. Check-up
uygulamasında sabah 10 saatlik açlık sonrası alınan kan, idrar ve gaita
örneklerinden testler aynı gün çalışılmakta, sonuçlar genel sistemik muayeneniz
ile birlikte hekimlerimiz tarafından yorumlanarak gerekli uyan ve önerilerde
bulunulmaktadır.
Yaptıracağımız check-up’la bakın hangi hastalıklar saptanabiliyor?
Diyabet (şeker hastalığı), sekonder hipertansiyon, guatr, addison hastalığı
(böbreküstü bezi yetmezliği), anemiler (kansızlık), prostat kanseri, meme
kanseri, koloreklal kanserler, lösemiler, çölyak hastalığı, cushing hastalığı,
gut hastalığı, gıaves hastalığı, hipotiroidi, hipertiroidi. hepatit B.hcpatit C,
AİDS. böbrek hastalıkları (piyelonefrit, glomerulonefrit, böbrek yetmezliği),
hıputiz hastalıkları, sifîliz. karaciğer yağlanması, pankreatitler, wilson
hastalığı, romatoid hastalıklar (SLE, Romatoid artrit. Polimiyozit…)
paratiroid bezi hastalıkları, pıhtılaşma faktör eksiklikleri (hemofili A.
hemofili B, protein C eksikliği…), sarılık, kıllanma bozuklukları (hirsutizm.
polikistik över sendromu) yumurtalık (över) kanseri, rahim ağzı kanseri,
allerjiler, vaginitler, parazitozlar, vitamin eksiklikleri.
Ülkemizdeki check-up uygulamalarından bahseder misiniz?
Check-up. sağlıklı görünen ve şikayeti olmayan bir insanın periyodik kontrolü
olduğu halde, ülkemizde çoğu zaman şikayetlerin ortaya çıkmasıyla yaptırılan bir
uygulama durumundadır. Oysa kişinin belirli şikayetleri olması durumunda en
sağlıklı yol, muayene ve tetkikin söz konusu şikayete yönelik yapılmasıdır,
günümüzde tıbbi teknoloji ve laboratuar metotları geliştikçe, check-up sonuçlan
daha tatminkâr ve verimli bir hal alıyor. Son zamanlarda, özel sağlık
sigortalarının yaygınlaşmasıyla check-up daha iyi değerlendirilmeye ve sigorta
programlarına daha çok girmeye başladı. Bir çok işyeri, personelin iş kaybım
önlemek için genellikle yıllık check-up yaptırıyor.
