Çoklu Estetik Operasyonları

Metamorfoz, biyolojik bir yapının köklü ve ani değişimi için kullanılan
bilimsel bir terimdir ve başkalaşım anlamına gelir. Başkalaşıma uğrayan canlının
yaşadığı çevre ve davranışlarda da değişiklikler olur. İribaş olarak
adlandırılan larvanın kurbağaya dönüşümü bu tür bir başkalaşımdır. Tırtılın
kelebeğe dönüşümü ise en büyüleyici örnektir ve bana estetik girişimlerden
sonraki değişimi hatırlatır.

Bir seri estetik operasyon geçiren sanatcı bir ailenin kızının kelebek dövmesini
hatırlıyorum. Bir tür başkalaşım yaşamıştı. Kelebek dövmesi ise bu başkalaşımı
çok güzel bir şekilde sembolize ediyordu. Gerçekten çoklu ya da seri estetik
operasyonlardan sonra önemli fiziksel ve psikolojik değişimler yaşanır ve bu
durum ancak metamorfoz kelimesi ile açıklanabilir. Kelebek bazı kültürlerde
yeniden doğuşu simgeler.

En beğendiğim tanımlama ise Çin kültüründe yer alır. Onlara göre birlikte uçan
iki kelebek aşkın sembolüdür. Kelebek, antik greklerde psişe olarak bilinir. Ruh
anlamına da gelen Psişe, mitolojide ise tanrıça kadar güzel bir kadındır ve
dokunaklı bir öyküsü vardır.

Psişe o kadar güzeldir ki, insanlar onu tanrıça Venüs ile kıyaslamaya başlar.
Çok öfkelenen Venüs oğlu Kupid’e okuyla ona atış yaparak, dünyanın en çirkin
erkeği ile evlenmesini sağlamasını ister. Ancak Psişe’yi gören Kupid ona aşık
olur ve görevi yerine getiremez. Psişe o denli güzeldir ki, hiçbir erkek ona
yaklaşmaya cesaret edemez. Kral babası yalnız ve mutsuz kızının bu durumuna çare
bulmak için Apollo’nun kahinine danışır.

Kahin onun kaderinde çok çirkin bir adamla evlenme olduğunu söyler. Kahinin
önerisi ile bir dağın tepesine çıkarılır ve batı rüzgarlarının tanrısı Zephyrus
onu alıp, muhteşem bir saraya getirir. Odasına girdiği gece, yarı karanlıkta
işittiği bir ses korkmamasını, onun kocası olduğunu söyler. O geceden sonra adam
her gece Psişe’yi ziyaret eder ve geceyi onunla geçirir. Sabah olmadan ise
ayrılır.

Kızkardeşlerini aklını çelmesi ile Psişe, çirkin bir canavar olarak anlatılan
kocasını görmeye karar verir. Bir gece kocası uyurken lambayı onun yüzüne
yaklaştırır. Adam çirkin bir canavar değil, tersine dünyanın en yakışıklı
erkeğidir. O sırada, bir damla yağ adamın üzerine düşer. Yaralanan adam aniden
uyanır ve ihanet edildiğini farkeder. Adam aşk tanrısı Kupid’dir ve Psişe’ye
“güvenin olmadığı yerde aşkta yoktur” der ve uçar gider. Psişe, gidip Kupid’in
annesi tanrıça Venüse yalvarır.

Venüs kendisini test edeceğini söyler. Tahıl yığınının içinden buğdayları ayırma
, güneş tanrısının koyunların altın tüylerini kırpma, Styx nehrininin suyundan
bir şişeye doldurma ve Persephone’nin büyülü güzellik kutusunu alma işlerini
verir; fakat kutunun kapağını açmamasını söyler. Birinci görevi, karıncalar,
ikincisini, bir çoban, üçüncüsünü bir kartal ve dördüncüsü için konuşan bir kule
yardımı ile başaran Psişe merakına yenilir ve kutuyu açar.

Kutuda sadece ölüm uykusu vardır ve Psişeyi sarar. Olup biteni izleyen ve
Psişe’yi hala seven Kupid, Jüpiter’e gidip yardım ister. Jüpiter ikisini
evlendirir ve Psişe’ye Ambrosia (ölümsüzlük nektarı) verilir. Sonsuza kadar
mutlu olan çiftin Voluptas (zevk) adında bir de kızları olur.