Çene Eklemi
Temporomandibular eklem neresidir?
Yüzün iki yanında kulak önünde,alt çene kemiğinin yüz iskeleti ya da kafa
tabanıyla eklem yaptığı bölgelerdir. Çiğneme, konuşma, ağız açıp kapama
işlevleri, bu eklemler üzerindeki hareketlerle mümkündür.
Temporomandibular eklem nasıl bir eklemdir? Vücudun diğer eklemlerinden bir
farklı varmıdır ?
Temporomandibular eklem özel yapıda bir eklemdir. Önde ve arkada iki ayrı eklem
yapısı şeklinde çalışır. Kemikler arasında diz ya da omurga eklemlerine benzer
şekilde bir yastıkçık bulunur. Alt çene kemiği, bu eklem üzerinde hem dönme
hemde öne arkaya kayma hareketleri yapar. Bu hareketleri çok sayıda özelleşmiş
kas ve sinir sistemleri yürütür.
Temporomandibulareklemlerde ne gibi sorunlar görülür ?
Eklem yüzlerini oluşturan kemiklere ait yapılarda yapısal bozukluklar ve eklem
içindeki diskte ortaya çıkan yapısal sorunlar görülebilir. Bunlar dışında
doğrudan eklemden kaynaklanmayan fakat komşu yapılardaki sorunlar da eklem
işlevlerinin olumsuz yönde etkileyebilir. Bu bölgenin duyusunu taşıyan
sinirlerle ilgili sorunlar da eklem çevresinde rahatsız edici ağlara neden
olabilir.
Temporomandibular eklemlerde ortaya çıkan sorunların nedeni nedir?
Isırma açısını ve diş kapanmasını bozan diş nedenli sorunlar eklem üzerine düşen
yük vektörlerinde, normal dışı kuvvet oluşmasına neden olabilir ve eklem
diskinde yüksek seviyede baskı oluşturarak, diskte yaralanma ve hasarlara sorun
olabilir. Bu bozukluklar yapısal, gelişimsel ya da daha önce geçirilmiş kazalara
bağlı olarak ortaya çıkabilirler. Bu sonucu doğuran en önemli ve sık görülen
nedenlerden biride uykuda diş gıcırdatma (bruksizm) durumudur. Bu durumlarda
çiğneme kaslarının oluşturduğu baskı nedeniyle disk üzerinde hasarlanma oluşur.
Zaman geçtikçe önlem alınmazsa bu baskı eklem diski üzerinde geri dönüşümsüz
hasarlar oluşturabilir. dişlerin birbiri üzerine örtüşmesindeki yapısal
bozukluklar da eklem üzerinde normal dışı kuvvetler oluşmasına ve bozukluğa
neden olabilir. Bu nedenle bu bozukluklar zaman geçirilmeden bir ortodonti
uzmanınca düzeltilmelidir. Ekleme yakın çene kemik kırıkları da eklemin işlevini
bozacak yapısal sorunlara neden olabilir. Romatizmal hastalıklar da tüm eklemler
gibi, çene ekleminde sorunlara yol açabilir.
Temporomandibular eklem bozukluklarında tanı nasıl konur ?
Dişlerin, çene kemiklerinin yapısal ve işlevsel durumunu öncelikli muayene ile
kontrol edilir. Eklem diski bozukluklarında manyetik rezonans görüntüleme çok
değerlidir. Ayrıntılı bir diş muayenesi de çok önem taşır.
Temporomandibular eklem bozuklukları nasıl tedavi edilir ?
Hastalık erken dönemde yakalanırsa ameliyat dışı yöntemlerle sorun çözülebilir.
Bu amaçla bazı ilaçlar, diş kalıpları kullanılması ilk yapılacaklardandır. Daha
ileri sorunlarda eklem içinin temizlenmesi endoskopik yöntemlerle yapılabilir.
Hastalığın daha ileri evrelerinde çene hareketleri çok kısıtlanabilir ve bazı
hastalar ağzını neredeyse hiç açıp kapatamaz. Bu gibi durumlarda ameliyat
kaçınılmazdır.
