El Cerrahisi

Doğumsal anormallikler: Çok çeşitli el anomalileri mevcuttur. Bunlar
eksiklikler ya da fazlalıklar olarak ortaya çıkan gelişme sorunlarıdır. Çeşitli
şekillerde; parmaklar oluşmamış ya da yapışık olabildiği gibi fazla sayıda
parmak da görülebilir. El anomalileri tıp kaynaklarında çok iyi sınıflanmış
anomaliler olsa da her bir kişi o kişiye özgü bir şekilde etkilenmiştir, ve
benzer olguların hiçbiri bir diğeri için tam bir örnek teşkil etmez. El
anomalileri ilk doğum sonrası dönemde aileyi oldukça üzer ve mümkün olduğunca
hızlı hareket edip bir şeyler yapma isteği oluşturur; ancak çoğu el anomalisinin
düzeltilmesi için kemik gelişiminin bir süre izlenmesi ve ameliyatın bundan
sonra planlanması gerekir. Bu nedenle çoğu el anomalisi için 1-2 yıl
beklenmelidir.

Yaralanmalar: El mükemmel tasarımlı bir araçtır. Hisseder, ince ve kaba
hareketleri kolayca yapar. Bu karmaşık işlevini yerine getirmek için daha da
karmaşık bir alt yapı içerir. El içinde dar bir alanda bir çok önemli
vazgeçilmez doku ve organlar vardır. Eli besleyen damarlar, hisleri ileten ve
kaslara güç veren sinirler ve parmak hareketlerini sağlayan hareketli kiriş
sistemleri hep bu dar alan içinde bulunur ve çalışırlar. El yaralanmaları farklı
şekillerde oluşur. Kesici, ezici ya da kimyasal ve elektrik yanıkları gibi
etkenlerle oluşabilirler.

Damarlar, Kemik yapı, Tendonlar (kirişler) ve nihayet Sinirler
değerlendirilir ve Mikrocerrahi ve el cerrahisi prensipleri ile yaralanan
dokular yapılar onarılır. Bu farklı dokuların iyileşme kapasiteleri farklıdır.
Bir damar mikrocerrahi ile onarıldığında ömür boyu çalışırken, bir sinir
mikrocerrahi onarım sonrasında asla yaralanmamış gibi olamamaktadır; mutlaka
kaybedilen bir kısım işlev kalacaktır. Tendon sistemlerinin iyileşmesi
kapasitesi – iyileşme miktarı ise yaralanma türüne de bağlı olarak, damarlar ile
sinirlerin arasındadır. Tendon yaralanmaları onarıldığında bir kayıp olsa da
çoğunlukla normal günlük hayata dönüş olasıdır.

El yaralanmalarında da aynı bölgeden aynı etkenle yaralanan insanlarda
bile yaralanan yapılar birbirinin aynısı değildir, bir kişi bir diğer benzer
yaralanan için bir örnek teşkil etmez, mutlaka her kişi kendi içinde
değerlendirilmelidir. El cerrahisinde travmatik yaralanmalarda iyileşme süreci 3
haftadır, hastanede kalış 1 gündür, 3 hafta el bir atelle tespit edilerek
istirahat ettirilir ve bu sürenin sonunda da Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
yararlı olur.

Karpal Tünel Sendromu: En sık rastlanan, hamileliklerde tetiklenebilen
bir el bileği sinir hastalığıdır. El bileğinde kemikler arasından geçen bir
sinir (median sinir) el bileğinde sıkışmakta ve kişiyi ağrı ve uyuşukluk ile
rahatsız etmektedir. Oluşan sinir hasarı kalıcıdır, o nedenle zamanında müdahale
edilmez ise, sinir işlevini tümüyle yitirebilir ve bu da kendini elde iş yapmada
güçsüzlük olarak ortaya çıkarır. Karpal tünel hastalığı olup olmadığı EMG adı
verilen bir yöntemle çok önceden tespit edilebilmektedir. Zamanında yakalanıp
müdahale edilen olgularda sinir hasarı ilerlemez. Yaklaşık 20 dakika süren ve
ağrı sızı vermeyen bir işlemle sinir rahatlatılır. Hastanede kalış gerekmez ve
12 gün kadar el istirahat ettirilir. İyileşme 12 gündür.

Dupuytren Hastalığı: El derisinin hemen altında daha alttaki önemli
yapıları koruyan güçlü bir örtü bulunur. Ağır ve yoğun el işi yapan bazı
insanlarda bu örtü gitgide kalınlaşmakta ve kısalmakta ise yakın olduğu
parmakları da avuç içine doğru çekmeye ve hareketini kısıtlamaya başlar. Bu
durumda kalınlaşan ve elin çalışmasına engel olan bu kılıfın alınması gerekir,
çünkü aksi taktirde sürekli olarak ilerleyerek parmakları kullanılmaz hale
getirecektir.

Tetik Parmak: Tendonlar (kirişler) parmakları hareket ettirmek için
kasların gücünü parmaklara taşıyan tel görünümünde organlardır. Bu organlar
kendilerini saran kaygan bir tendon kılıfı içinde hareket ederler ki, bu kılıfın
iltihabına da “tendinit” denmektedir. Tendon kılıfı içinde kayan tendonlar bazen
bazı alanlarda düğme gibi kalınlaşır ve kılıf içine girer çıkarken bu kalın
nokta takılmaya başlar. Kişi bu olayı parmak hareketlerinde bir takılma olarak
algılar, ve hareketlerinin kısıtlanmasından rahatsız olur. Yaklaşık 30 dakika
sürecek kısa ve kesin bir ameliyatla kalınlaşan tendon kısmı düzeltilir ve kişi
2 hafta gibi bir sürede normal yaşamına döner. Hastanede kalmak gerekmez.

De Quervain Hastalığı: Başparmak hareketlerinde, özellikle başparmağın
açılıp kaldırıldığı durumlarda el bileğinde oluşan ve hareket etmeyi kısıtlayan
bir ağrı ile ortaya çıkar. Bu başparmağı kaldıran tendonun tendon kılıfı
iltihabı ve kalınlaşmasıdır. Hastanede kalmayı gerektirmeyen kısa bir ameliyatla
kılıf rahatlatılır.