Estetik Cerrahi Üzerine

Amerikan Estetik Plastik Cerrahi Birliği’ne göre 2005 yılı içinde Amerika
Birleşik Devletleri’nde 11.5 milyon cerrahi veya cerrahi olmayan estetik
müdahale yapılmıştır. Bir önceki yıl ile karşılaştırıldığında cerrahi
müdahalelerde %1’lik bir artış varken (2.1 milyon) cerrahi olmayan müdahalelerde
%4’lük bir azalma olmuştur (9.3 milyon). Ancak daha önceki yıllarla
karşılaştırıldığında cerrahi müdahalelerdeki artış çok daha çarpıcıdır.

Sekiz yıl öncesi (1997) ile kıyaslama yapıldığında artış oranı %444’dür. Hem
kadın hem de erkeklerde en sık yapılan cerrahi müdahale yağ çekme (liposuction)
iken ikinci sırayı kadınlarda meme büyütme, erkeklerde ise burun estetiği
oluşturmuştur. İlginç olan yüz germe operasyonunun erkeklerde en sık yapılan 5
operasyon arasında olmasıdır. Cerrahi olmayan müdahalelerde de ilk sırayı Botox
enjeksiyonları almaktadır.

Bunu sırasıyla lazer epilasyonu, dolgu maddesi enjeksiyonu, mikrodermabrazyon ve
kimyasal soyma (peeling) işlemi izlemektedir. Ülkemizde de estetik müdahale
yaptıran kişilerin her sene arttığını düşünüyoruz. Daha önceleri sadece belli
bir gelir düzeyine sahip kişiler ve özellikle hanımlar bu müdahaleleri tercih
etmekteyken, bugün orta gelir düzeyinden kişilerin ve erkeklerin de Plastik
Cerrahi polikliniklerine sıkça başvurduğunu görmekteyiz.

Geçenlerde yayınlanan ve estetik müdahaleler için tüketici kredisi kullanan
kişileri konu alan bir televizyon programı sanırım bunun en güzel örneklerinden
birisidir. Peki bu artışın nedeni nedir? Bunun bir çok cevabı vardır, aşağıda
yer yer bunun cevabı işlenecektir. Nedenlerden birisi meslekidir. Saç
transplantasyonunu öğrenmek için Nashville şehrindeki kliniğinde bir süre
misafir olduğum Dr. Fisher kendisine gelen hastaların genellikle avukat, doktor
ve diş hekimi olduğunu söylemişti. Bu kişilerin önemli bir kısma hastaları
üzerinde daha iyi imaj bırakmak için bu müdahaleyi yaptırıyorlardı.Son yıllarda
estetik müdahalelerin artışının bir sonucu da konuyla uzak-yakın ilgisi olan bir
çok kişinin bu güzel pastadan pay almak, en azından uzaktan parmağıyla pastanın
kremasından bir tatmak istemesidir.

Estetik kelimesi artık sihirli bir kelime olmuş, bir çok kişi içinde bu
kelimenin geçtiği sıfatları kendisine layık görmeye başlamıştır (ben yaptım,
oldu misali). Bu durum da bir çok sakıncayı peşinden getirmektedir. Yetkili
resmi kurumlarca belirlenmiş azami eğitimi alan, diplomalı ve işini layıkıyla
yapanlara söyleyecek sözümüz yoktur. Ancak ehliyeti olmayan kişilerin verdiği
zararlar göz ardı edilemez.

Kendi yüzüne ya da vücuduna cerrahi ya da tıbbi müdahale yaptırmayı planlayan
kişiler müdahale yapanın niteliklerini ya da müdahale ortamının koşullarını
iyice sorgulamalıdırlar. Yaş açısından olaya bakılacak olursa estetik
prosedürlere en sık başvuru 35-50 yaş arasında olmaktadır (%47). Bir alt ya da
üst yaş grupları ise eşit ağırlıkta ikinci sırayı paylaşmakta iken 18 yaş altı
grup ancak %1.5’luk bir yer kaplamaktadır (Amerikan Plastik Cerrahi Derneği
verileri). Çok genç bireylerde estetik fikri garip gelebilir. Televizyonda bazı
magazin ya da açık oturum vb. programlarda konunun daha da çarpıcı olması,
dikkat çekmesi (kısacası rayting alması) amaçlı genç yaşta estetik konusu zaman
zaman işlenmektedir.

Şunu vurgulamak gerekir ki uygun endikasyon taşıdığı sürece bazı estetik
operasyonlar genç yaşta da yapılabilir. Peki, o zaman örneğin 6 yaşındaki bir
çocuğa estetik müdahale yapılabilir mi? Kulağa garip geliyor, ancak cevabı neden
olmasındır? Örneğin kepçe kulağın tedavisinin okul çağından önce yapılması
uygundur.

Çünkü çocuk koruyucu bir ortamdan (aile) çıkıp dış dünyaya adım atmaktadır ve
yeni ortamı çocuğun kepçe kulağına fazla toleranslı yaklaşmayacaktır.
Arkadaşları tarafından devamlı alay konusu olan genç bir bireyin ruh yapısının
normal gelişmesi düşünülebilir mi? Ya da son derece iri veya asimetrik (Poland
sendromu vb. anomalilerle olabilir) memeleri olan ve bu nedenle de sağlık
sorunları (şiddetli sırt ve bel ağrısı ya da sosyal geri çekilme, depresyon vb.
psikolojik problemler) olan bir genç kızın şartlar uygunsa tedavi görmesi daha
doğru olmaz mı?

Uzmanların çoğunluğu uygun şartlarda yapılan estetik bir müdahalenin genç bir
bireyin okuldaki performansına ve psikolojik ve sosyal gelişimine katkıda
bulunacağı konusunda hemfikirdirler. Amerikalı estetik cerrahlardan Dr. Reilley
bu konuda “insan hayatını değiştirebilen operasyonları yapabilme kabiliyeti ve
eğitimine sahip olmamız ne kadar güzel” şeklinde bir yorum getirmiştir. Kısacası
estetik müdahalelere sadece magazin yönüyle bakmak hatadır.Estetik
operasyonların maliyetleri son yıllarda daha da azalmıştır.

Buna insan ömrünün uzaması, ancak insanların yaşlanmak istememesi gibi bir neden
de eklenince niçin estetik prosedürlerin son yıllarda hızla arttığı sorusunun
cevaplarından birisi alınabilir. Maliyet konusu açılmışken… Amerika Birleşik
Devletleri’nde sadece uzman hekimin aldığı hizmet ücreti (hastane, anestezi,
ameliyathane vb. dışında) meme küçültme, meme büyütme, yüz germe ve Botox
uygulaması için sırasıyla ortalama 4.000, 5.500, 6.300 ve 382 dolardır. Ancak,
örneğin yüz germe için 20.000 dolar ücret alan Plastik Cerrahlar da vardır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ile karşılaştırıldığında ülkemizde bu
prosedürler çok daha ucuza mal olmakta ve uzmanlık eğitimi almış kişilerin
elinde olmak şartıyla hastalar aynı kalitede sağlık hizmetini alabilmektedirler.
Bu durum ülkemizde Plastik Cerrahinin sağlık turizmi için ne kadar büyük bir
potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Kısacası estetik müdahalelerle ilgili
rakamlar her geçen gün büyümektedir.

Hem arz hem de talep artmakta, gelişen tıp ile beraber estetik operasyonlar da
çeşitlenmekte, kozmetik ürünler de işin içine girince büyük bir sektör
oluşmaktadır. Burada arz edenlerin nitelikli olması, talep edenlerin ise yeterli
bilgiye sahip olması ve müdahale öncesinde sorgulama yapması gerekmektedir.