Hem kendiniz hem de doÄŸa için iyi bir ÅŸey yapmaya ve organik kozmetikler kullanmaya karar verdiniz. Ancak kafanız biraz karışık; “Organik ve doÄŸal kozmetikler arasında nasıl farklar var?”, “Dünyaca geçerliliÄŸi olan sertifikalar hangileri?”, “Organik kozmetikler nasıl seçilmeli ve kullanılmalı?”… Bunların ve daha pek çok sorunun yanıtını rehberimizde bulacaksınız.
Uzunca bir süredir etkilerini yaÅŸamımızın her alanında fark etmeye baÅŸladığımız yeÅŸil devrim’ ÅŸimdilerde kendisini makyaj ve kozmetik dünyasında da hissettiriyor. Özellikle de, yaklaşık 2 ay önce Fransa’da, kozmetik ve ilaçlarda en yaygın olarak kullanılan maddelerden parabenin kanserojen olabileceÄŸinin açıklanması, makyaj çantamızda, banyomuzda bulunan ve hemen her gün kullandığımız birçok ürüne korkuyla bakmamıza yol açtı. Organik ve doÄŸal ürünlerin ateÅŸli savunucularıysa, bir kez daha haklı çıkmanın gururunu yaÅŸadılar. Ancak, organik ürün kullanmanın da bazı incelikleri var. Çünkü ne yazık ki, piyasada organik ya da doÄŸal olarak sunulan pek çok ürün gerçekten öyle olmayıp, hem saÄŸlığımızı hem de cüzdanımızı tehdit edebiliyor. Peki, bu ürünleri seçerken nelere dikkat etmeli, hangi kriterleri göz önünde bulundurmalı? Organik” ya da doÄŸal’ olarak tanımlanan ürünler arasında nasıl farklar var.’ Tüm bu soruların yanıtlarını dosyamızda bulacak ve buna göre seçeceÄŸiniz kozmetikleri gönül rahatlığıyla kullanabileceksiniz..
‘Organik’ gerçekten ne anlama geliyor?
Büyük ihtimalle ÅŸu günlerde en sık duyduÄŸumuz kelimelerin başında ‘organik’ var. Bir kozmetik ürünün organik olması, yaÅŸayan (yani bir zamanlar yaÅŸamış), canlı maddeler kullanılarak üretildiÄŸi, içinde herhangi bir sentetik ya da kimyasal madde içermediÄŸi anlamına geliyor. Bu ürünlerin ve tabii ambalajlarının doÄŸada hiçbir atık bırakmayacak ÅŸekilde üretilmiÅŸ olması da çok önemli. Ancak herkes bu kelimeyi istediÄŸi gibi kullanamıyor. Çünkü o ürünün hammaddelerinden üretim koÅŸullarına, içindeki her ÅŸeyin ve üretim aÅŸamasının uluslararası geçerliliÄŸi olan kuruluÅŸlarca sertifikalandırılmış olması gerekiyor. Burada görev tüketiciye düşüyor ve herkesin bu sertifika kuruluÅŸlarının adını, web sitelerini de iyi bilmesi gerekiyor. Çünkü iyi bilinmeyen markaların üzerinde sertifikalı yazsa bile kurum sitelerinden o ürünün gerçekten sertifikaya sahip olup olmadığım kontrol etmek gerekebiliyor. Bu kuruluÅŸlar hakkında ayrıntılı bilgiyi haberimizin içinde yer alan kutuda bulabilirsiniz. ‘DoÄŸal-kelimesiyse çoÄŸu zaman tamamen organik olmayan ürünleri tanımlamak için kullanılıyor. Bu ürünlerin çoÄŸu yüzde 7O’e varan oranda doÄŸal olsa da, bazen birçok kimyasal madde içerdiÄŸi halde, sadece formülündeki bir damlacık organik yaÄŸ nedeniyle üreticileri tarafından doÄŸal ilan edilen, hatta tanımı organik krem’ olarak sunulan ürünler de bulunuyor. Burada yine iÅŸ tüketiciye ve bilincine kalıyor.
Organik ürünler nasıl hazırlanıyor?
Yazının başında da belirttiğimiz gibi, organik ürün formülünde hiçbir kimyasal madde kullanılmayan ürün anlamında geliyor. Oysa diğer ürünler, güzel kokmaları, uzun süre dayanmaları daha fazla köpürmeleri ve daha pek çok nedenle birçok kimyasal madde özellikle de petrol türevi içerebiliyor. Ve bazı uzmanlar bu maddelerin insan sağlığı üzerinde zararlı olabileceğini, alerjik reaksiyonlara ve iritasyona yol açabileceğini iddia ediyor.
Organik bir ürünün formülünde kullanılan her şeyin de bu şekilde üretilmiş olması gerekiyor. Hammadde olarak seçilen bitkilerin mutlaka böcek ilacı, hormon ya da kimyasal gübre kullanılmadan yetiştirilmiş olması çok önemli. Organik kozmetiklerde en tayla kullanılan hammaddelerin başında çiçekler, meyveler, bitki tohumları, mineraller, yağlar ve balmumu geliyor. Sertifikayı alacak ürünün sadece kendisi değil, imal edildiği laboratuvar ya da fabrika, içine konduğu ambalaj bile çok ayrıntılı kontrollerden geçiriliyor. Bu ürünlerde kutlanılacak olan tüm maddeler ve bu maddelerin kaynakları da inceleniyor. Örneğin, söz konusu olan bir bitki yağıysa bu yağın elde edildiği bitki ve onun üzerinde yetiştiği toprak bile kalite kontrollerinden geçiriliyor. Ve mesela, bu toprakta biraz kimyasal böcek ilacı kalıntısının bulunması, sertifikanın verilmemesine neden olabiliyor. Çoğu organik ürünün bir özelliği de kullanılan hammaddenin çoğu zaman yerel ticaret ürünü olması: Ürünlerinizde shea yağı mı kullanmak istiyorsunuz?
Tabii ki bu Afrika ülkelerinden gelmeli. Aloe vera ya da karite özüne mi ihtiyacınız var? O zaman irtibata geçmeniz gereken üreticiler ya Meksika ya da Fas’ta… Kısaca, organik ürün üretimi sadece çevreye saygılı deÄŸil, aynı zamanda dünya genelinde yerel ticaretin de yaÅŸamasına imkan tanıdığı için oldukça etik bir özellik de taşıyor
Organik kozmetik üretimi için gereken aşamalarsa şu şekilde sıralanabilir:
• Üretim süreci tamamen şeffaf olmalı ve bu süreç sırasında doğaya hiçbir zarar verilmemeli. Formülünde hiçbir kimyasal, sentetik ve petrol türevi madde olmamalı.
• Kullanılan hammaddeler yerel ticaret ürünü olmalı.
• Ürün doğada kolayca çözülür olmalı ve insan bedeninde kimyasal reaksiyona girmemeli.
• Kullanılan hammaddeler kesinlikle daha önce radyasyona maruz kalmamalı.
• Genleriyle oynanmış bitkiler hammadde olarak kullanılmamalı.
• Ürünün testleri hayvanlar üzerinde yapılmamalı. Ürün doğaya, çevreye tamamen saygılı olmalı.
• Ürünün ambalajı, kutusu, prospektüs olarak verilen kağıtları doğada çözülür nitelikte olmalı.
• Ürünün formülünde kullanılan tüm maddelerin ve ürünün kendi sertifikalarının logoları ambalajın üzerinde bulunmalı.
Organik ürün kullanmak isteyenler nelere dikkat etmeli?
Evet, artık kesin karar verdiniz. Hem kendiniz hem de çocuklarınız için organik ya da en azından doğal, güvenilir kozmetikler seçeceksiniz, neyse ki artık bunlara ulaşmanız çok zor değil çünkü ülkemizde de bu özellikte pek çok marka bulunabiliyor. Bu ürünleri eczanelerde, parfümerilerde, organik marketlerde bulmak ya da yine bu firmaların internet sitelerinden satın almak mümkün. Eğer seçeceğiniz yüzde yüz organik bir ürünse, ambalajında sertifikalarım arayın. Eğer doğal nitelikte bir ürünse de en az yüzde 70 doğal olmasına özen gösterin. Organik kozmetikler, sentetik maddeler ve kimyasallar içeren kozmetiklerden farklı özelliklere sahip. Ve onları kullanırken bunların bilincinde olmak da büyük önem taşıyor. Öncelikle, organik ürünlerin koruyucu maddeler içermediklerini hatırlatalım. Bu yüzden saklama koşullarına daha fazla dikkat etmek, ambalajda yazan talimatlara harfiyen uymak gerekiyor. Hava almamasına dikkat etmek (kapağını açık unutursanız, sorumluluk sizde!), yağları koyu renkli cam şişelerde saklamak alabileceğiniz en basit önlemlerden. Organik sevdalılarının unutmaması gereken diğer önemli bir konuda, özellikle sabun, şampuan ve diş macunlarının organik olmayan ürünler gibi köpürmeyeceği. Başta işe yaramayacak gibi görünebilir, ama bilin ki, bunların etkisini uzun yıllar içimle göreceksiniz. Ayrıca yine organik olmayan ürünlerde olduğu gibi organik ürünlerde sürekli aynı standartları beklemeniz çok doğru değil. Yani organik parfümünüz bir önceki şişedekinden biraz daha farklı kokabilir. Bunun nedeni büyük ihtimalle içimle kullanılan çiçeklerin o yılkı rekoltesindeki değişikliklerdir. Tıpkı şarap gibi!
Bu maddelere dikkat!
Buraya kadar organik bir ürünün nasıl olması gerektiÄŸini anlattık. Fakat olmaması gereken maddelerden de mutlaka bahsetmek gerekiyor. Özellikle, cam organik deÄŸil de doÄŸal ürün seçenler, ‘içindekiler’ listesine bakmalı
ve formülünde bu maddeleri bulunduran kozmetikleri alırken bir kez daha düşünmeli:
* Sodium lauryl sülfat (SLS) Sodium laureth sülfat
* Ammonyum laureth sülfat
* Alüminyum
* Hayvansal yaÄŸlar
* DÄ°’.A tdiethanolamin)
* Dioxins
* formaldehit
* Elastin
* F’luorokarbon
* Pecrolatum
* Mineral yaÄŸlar
* Padimate-0
* Sentetik boya
* Propylene glycol
Kelime oyunlarına kanmayın
Bir üretici düşünelim ve tabii bu üreticinin fazla iyi niyetli olmadığını da. Kozmetik imal eden bu üretici, ünce kimyasallar, koruyucu maddeler kullanarak bir krem hazırlıyor. Sonra da bu kremin içine sadece bir damla organik zeytinyağı katıyor. Kremin etiketindeyse aynen şöyle yazıyor: ‘Organik ZeytinyaÄŸlı Krem’ Bu ibare aslında yanlış deÄŸil. Çünkü içinde gerçekten de organik zeytinyağı bulunuyor. Ancak yanlış olan, kimyasallar içeren bu ürünün sanki organik gibi sunulmaya çalışılması. Ä°ÅŸte bu nedenle etiketinde organik’ kelimesi bulunan her ürüne kanmamak ve içindeki diÄŸer maddelere de mutlaka bakmak, gerekiyorsa satıcıdan ayrıntılı bilgi istemek gerekiyor. Tabii bu kural sadece kozmetikler için deÄŸil, temizlik malzemelerinden yiyeceklere, giysiden oyuncaklara organik olduÄŸu söylenen tüm ürünler için geçerli olmalı.
