Yüz Yaralanmaları ve Estetik Cerrahi Müdahale

İnsan yüzünü o kişinin yüzü yapan esas yapı yüzün kemik yapısıdır. Trafik
kazaları, ateşli silah yaralanmaları, spor yaralanmaları ya da yüze alınan
darbeler yüz kemiklerinde kırık oluşturabilirler. Yüz kemikleri kırıldığında yüz
hatları tanınmaz hale gelebilir; ve bu kırıklar onarıldığında kişinin yüz
hatları hemen ortaya çıkar. Yüz kırıklarında kırılan kemik parçaları tekrar
yerlerine yerleştirilir, ve minik vida sistemleri ile kırık kemikler birbirine
tespit edilir. Yüz kırıklarında konan bu plak-vidalar erişkin hastalarda mutlaka
çıkarılmazlar, hayat boyu da kalabilirler; ama ergenliğini tamamlamamış
kişilerde yüz gelişimine engel olabileceği nedeniyle 1 yıl gibi bir sürede
çıkarılırlar. Çocuklarda ya erken dönemde çıkartmak ya da vücut tarafından
emilen plak-vida sistemleri kullanmak tercih edilmektedir.

İnsan yüzünde tespit edilen kırık kemik parçalarının kaynama süresi 6 hafta
kadardır. 6 haftanın sonunda güçlü bir kaynama gerçekleşmiştir ama iyileşme
devam etmektedir. Kaynayan bu kırık hatlarının tamamen güçlenip ancak yeni bir
darbeyle kırılacak hale gelmeleri ise 6 ay alır. 6 ay sonunda yüz kırığı
ameliyatları yapılan yerde belirgin bir iz bırakmazlar.

Çene kırıkları: Yüzde üst çenede ve alt çenede ya da her ikisinde birden
kırık oluşabilir. Üst ve alt çene de çeşitli güç ve yöndeki darbelerle çok farlı
yerlerinden kırılabilirler. Normalde üst ve alt dişler çok hassas bir ilişki
içindedir; ve kırıklar hemen daima bu hassas yapıyı bozar. Çene kırığının yeri,
kırık sayısı ve kırık yapısı dişlerin nasıl etkilendiğini belirler. Çok parçalı
olmayan basit kırıklarda dişler de hemen ameliyattan sonra kırık öncesi durumuna
çok yakın hale gelir. Daha karmaşık kırıklarda çene kemiğinin kaynamasından
sonraki dönemde diş tedavileri gerekir. Eski dönemlerde, çene kırıkları alt çene
ile üst çenenin birbirlerine tellerle tespit edilmesi (inter maksiller fiksasyon
- IMF) ile onarılırdı; ve bugün de bu tedavi tümüyle terk edilmemiştir.
Günümüzde, yeni gelişen plak-vida sistemleri ile onarım yapılması sayesinde 6
hafta ağız boşluğunu kapatan IMF yöntemi nadiren ve ancak çok parçalı kırıklarda
kullanılmaktadır. Miniplak sistemleri günümüzde çoğu kırığın ağız boşluğunu
kapatmadan ilk günden itibaren çene hareketlerinin serbest bırakıldığı konforlu
bir tamiri mümkün kılmıştır. Çenelere konan bu plak-vidalar erişkin hastalarda
mutlaka çıkarılmazlar; ama ergenliğini tamamlamamış kişilerde yüz gelişimine
engel olabileceği nedeniyle 1 yıl gibi bir sürede çıkarılırlar. Çocuklarda ya
erken dönemde çıkartmak ya da vücut tarafından emilen plak-vida sistemleri
kullanmak tercih edilmektedir.

Elmacık kemiği ve göz çevresi kırıkları: Elmacık kemiği yüzde
“sacayağına” benzer üç ayaklı bir kemiktir. Elmacık kemiği ve göz çevresindeki
kırıklar sadece şekil bozukluğu değil aynı zamanda gözlerin yerlerinde de
değişiklik yaratabilirler. Bu kırıklarda da kemik parçalar yerlerine konur ve bu
sayede hem yüz şekli ve hem de gözün konumu düzeltilmiş olur.

Ortayüz kırıkları: Orta yüz kemiği (maksilla) aynı zamanda üst çeneyi de
barındırır. Dışa bakan duvarı ince olan bir odacık barındıran bu kemik dişlerde
bir hasar olmadan da kırılabilir. Böyle bir kırık olduğunda eğer şekil bozukluğu
oluşmamış ise kırılan ince ön duvarın mutlaka onarılması gerekmez. Şekil
bozukluğu oluşmuş ve eşlik eden elmacık kemiği ya da alt çene kırığı varsa
onarılması gerekir. Üst dişleri de etkileyen bir orta yüz kırığı üst ve alt
dişlerin ilişkisinin düzeltilmesi için mutlaka onarılmayı gerektirir. Bu kemiğin
kırıklarının onarımı ağız içinden iz bırakmayarak ve yine miniplak-vida
sistemleri ile yapılmaktadır.